Als taal- en letterliefhebber moet ik echt moeite doen om spelfouten in e-mails en websites te negeren. Het gaat om de boodschap, houd ik me dan maar voor, maar die boodschap komt dan nog maar voor de helft over.
In het laatste nummer van Onze Taal houdt journalist Herbert Blankesteijn een pleidooi voor de bescherming van ‘goed’ Nederlands. Een jaar of dertig geleden ging een tekst niet de deur uit zonder dat er een corrector naar gekeken had, zo schrijft hij. ‘Vandaag (…) kan iedereen kromme taal produceren en verspreiden. En dat betekent weer dat kinderen, nu ze lerend en schrijvend over internet surfen, niet meer automatisch de juiste taal krijgen toegediend.’
En daar heeft Blankesteijn een punt. Hoe schat je iemand in die op marktplaats.nl iets aanprijst met Verkeerd in goede status? En zie daar het probleem van mensen met dyslexie. Veel dyslectische mensen denken in beelden in plaats van taal, zo leert een blik op Wikipedia. Het is een ontwikkelingsstoornis die veel mensen belemmert bij hun dagelijkse werkzaamheden.
Om die groep tegemoet te komen, bedacht Kristian Esser het dyslexieteken: een ‘a’ in spiegelbeeld met een punt. Zet dit teken voor een tekst en iedereen ziet in een oogopslag dat je dyslectisch bent, zo luidt zijn redenering. Het is een symphatiek idee, maar wel lastig uitvoerbaar. De meeste mensen schrijven geen handgeschreven brieven meer en op je toetsenbord zul je zo’n karakter niet snel aantreffen. Het is nu eenmaal geen euroteken. Naar mijn idee had Esser beter een lettercombinatie kunnen kiezen die iedereen gewoon met zijn toetsenbord kan typen. Deze bijvoorbeeld:
d!
Een vakantie op de Malediven inspireerde René Verkaart tot het ontwerpen van een nieuw lettertype. Dat is knap als je bedenkt dat hij op huwelijksreis was. Maar ach, andere mensen keren terug met een stapeltje foto’s, zoals hij zelf zegt. De letterfamilie Reethi Rah is Verkaarts interpretatie van de warme en romantische sfeer op het eiland. De naam is afkomstig van het resort waar hij met zijn vrouw verbleef. De letter verschijnt in maart in de gewichten romein, cursief, vet en kleinkapitaal; de minimum set voor boektypografie. Op zijn weblog spreekt Verkaart dan ook de hoop uit dat Reethi Rah toegepast gaat worden voor romans en andere boeken.
Letterontwerper Tobias Frere-Jones heeft de Gerrit Noordzijprijs 2006 gewonnen. Frere-Jones (New York, 1970) verwierf vooral bekendheid met de letterfamilies Interstate, Poynter Oldstyle en Poynter Gothic die hij in dienst van het Amerikaanse Font Bureau ontwierp. In 1997 ging hij samenwerken met Jonathan Hoefler in diens Hoefler Type Foundry. Twee jaar geleden werd de letteruitgeverij omgedoopt tot Hoefler & Frere-Jones.
De jury van de Noordzijprijs 2006 bestond uit: Jack Verduyn Lunel (voorzitter), directeur van de Haagse kunstacademie; Erik Spiekermann, prijswinnaar 2003; Petr van Blokland, letterontwerper en docent aan de Type and Media-opleiding en de afdeling Grafisch Ontwerpen; Robin Kinross, uitgever te Londen en Leo Voogt, directeur van Museum Meermanno.